Zadanie „Wielokulturowa Łódź dla Niepodległej”  jest  realizowane dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi.

Galeria projektu

Film na YouTube

Audycja radiowa, przygotowana w ramach projektu:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Projekt „Wielokulturowa Łódź dla Niepodległej” odwołuje się do historii Łodzi, koncentrując się na pamięci współistnienia z licznymi mniejszościami etnicznymi i narodowymi, dzięki którym społeczność zamieszkująca te tereny w pełni zasługiwała na miano wielokulturowej i etnicznej mozaiki. Począwszy od XVIII stulecia w Łodzi i jej okolicach osiedlali się Żydzi, Niemcy, Czesi, Rosjanie, a także Austriacy, Francuzi, Anglicy, Litwini, Estończycy, Łotysze, Finowie, Belgowie, Szwajcarzy, Szwedzi, Ukraińcy, a nawet Tatarzy, Ormianie, Uzbecy i Kazachowie. W pejzaż miasta i okolicznych miejscowości wpisali się Romowie. Zróżnicowana kulturowo społeczność zmieniła miasto, co znalazło swoje odzwierciedlenie między innymi w jego wielowyznaniowym charakterze. Łódź zamieszkiwana była przez katolików, wyznawców judaizmu, prawosławia, ewangelików. Można było spotkać tu również wyznawców islamu i oczywiście Romów (Cyganów). Współwystępowanie na tej samej przestrzeni tylu grup społecznych o odmiennych kulturowych cechach dystynktywnych: wyglądzie zewnętrznym, języku, zachowaniu, wyznaniu, pochodzeniu, układzie wartości przyczyniło się do zbudowania charakterystycznej łódzkiej społeczności i wypracowania wzajemnego postrzegania odmienności. Projekt upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości odwołuje się do historycznego współistnienia mniejszości etnicznych, narodowych i religijnych, które wniosły wkład nie tylko w kształtowanie kultury i tożsamości polskiej, ale też, poprzez uczestnictwo w powstaniach, walce narodowowyzwoleńczej, przyczyniły się do odzyskania niepodległości , a następnie współtworzyły II Rzeczpospolitą. Szczególnie zamierzamy upamiętnić mniejszości z Łodzi .

Świadomość udziału ich przedstawicieli nie tylko w dziele odzyskania niepodległości, ale w tworzeniu państwowości, budowaniu gospodarki jest w dalszym ciągu wśród łodzian nikła. Zamierzamy wykorzystać i przybliżyć odbiorcom zadania źródła i opracowania historyczne ( archiwum Muzeum Tradycji Niepodległościowych, Archiwum Państwowe w Łodzi, międzywojenna prasa łódzka, prywatne wspomnienia z archiwów rodzinnych). Staną się one podstawą warsztatów poprzedzających koncerty.

Wkład członków mniejszości w dzieło odzyskania przez Polskę niepodległości jest zapominany, pomijany przy okazji rocznic i obchodów, a przecież od wieków byli częścią społeczeństwa polskiego, pojawiali się w dziełach literackich przedstawiani jako patrioci (np. „Pan Tadeusz” – Jankiel), ale praktycznie nie funkcjonują w świadomości zbiorowej dzisiejszych Polaków. Pragniemy, odwołując się zarówno do źródeł historycznych, jak i historii indywidualnych poszczególnych rodzin, wypełnić tę lukę. Nie zostały przeprowadzone badania społeczne odnoszące się do tego zagadnienia, tym nie mniej diagnozę opieramy na 10 letnim doświadczeniu naszego stowarzyszenia, pracującego z mniejszościami i na rzecz ich integracji ze społeczeństwem większościowym.

Zależy nam na dotarciu z zadaniem do jak najszerszego kręgu odbiorców w Łodzi i uświadomienie, że bycie Polakiem to nie tylko kwestia narodowości czy przynależności do jednej jedynej grupy etnicznej. Jest to znacznie szersze pojęcie, a kwestia tożsamości polskiej jest w dużym stopniu związana z odczuciami indywidualnymi, ukształtowaniem osoby w rodzinie i szkole, wreszcie poczuciem obowiązku wobec miejsca zamieszkania i dokonanego wyboru drogi życiowej. Ważne jest też przełamanie stereotypu braku tolerancji dla odmienności kulturowych w naszym mieście. Dlatego nie ma żadnych ograniczeń dla uczestników projektu. Mogą być nimi osoby w każdym wieku, uczestnictwo we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatne.

Odbiorcami zadania są wszystkie osoby zainteresowane historią Polski, wielokulturowością, wkładem mniejszości narodowych, etnicznych i religijnych w odzyskanie niepodległości i wspólne tworzenie państwa polskiego. Dostęp do oferty będą miały także osoby o utrudnionym dostępie do usług kulturalnych – wstęp na wszystkie spotkania i koncerty będzie bezpłatny, zapewnimy również lokal z dostępnością dla osób niepełnosprawnych.

Oferta skierowana jest do wszystkich grup wiekowych odbiorców. Od warsztatów, poprzez montaż poetycko-muzyczny, pokazy kina jidysz po koncerty muzyczne mniejszości – każdy, niezależnie od wieku, wyrobienia kulturalnego, wiedzy, znajdzie dla siebie coś interesującego.


Całe zadanie będzie atrakcyjne w formie i proste w przekazie tak, aby wszyscy odbiorcy, niezależnie od wieku, znaleźli coś dla siebie. Źródła historyczne i literackie staną się częścią montażu poetycko-muzycznego wraz z multimedialnym opracowaniem, warsztatów poświęconych wydarzeniom i postaciom historycznym naszego regionu. Warsztaty przybliżające wydarzenia sprzed stu lat wraz z postaciami, które w nich uczestniczyły, prowadzone będą przez członków mniejszości. Odświętny charakter realizowanego działania podkreśli koncerty muzyki mniejszości: romskiej, żydowskiej, zawierające akcent patriotyczny – wspólne śpiewanie ( z odbiorcami) pieśni legionowych i patriotycznych, a także montaż poetycko-muzyczny. Rzeczywistość po odzyskaniu niepodległości, budowanie nowej państwowości, zostanie zaprezentowana w pokazie filmów żydowskich z dwudziestolecia międzywojennego w jęz. jidysz (tłumaczenie – napisy polskie). Do pokazu zostaną włączone 2 filmy żydowskich twórców.

Galeria projektu